|
VAHDETTİN ALVER İÇİN |
| Sizin Yazılarınız | |
|
TAŞ MEKTEBİN TARİHÇESİ |
| Nebahat Bayram | |
|
CEMİL ÖZEN-YILMAZ IŞIK |
| Dursun Bayram | |
|
GÖLOVA İLÇESİ HAKKINDA BAZI NOTLAR |
| Dursun AYAN | |
|
UMRE ZİYARETİMİN YANSIMALARI |
| Halil ÖNGE | |
|
PİNGAN'LI : İSMET MACUN--KÖYE GİDERİM |
| Pinganlı Yazarlar | |
Prof. Erdal İnönü’nün Ardından
Çarşamba, 16 Aralık 2009 10:11 | 
Yazar Dursun AYAN | Okunma Sayısı: 631 | 
| 
| 
İnönü soyadını Türkiye’de duymayan yoktur. Cumhuriyet dönemi Türk siyaset ve savaş tarihi ile yabancılar da bilir. Bu bağlamda İsmet (Paşa) İnönü yaşadığı tüm meşakkatlere, siyasi hayatında, özellikle Demorat Parti’nın kurulmasından sonra, kendisine getirilen haklı, haksız tüm eleştirilere rağmen bu soy adını ömrü boyunca onurla taşımıştır. Onun adı tarih sayfalarında yerini alırken genç kuşaklar, oğlu Prof. Dr. Erdal İnönü’nün siyasete atılmasıyla yeni bir İnönü ile tanıştı.
Erdal Bey’in siyasi kimliği kimin kafasına yattı kiminin kafasına yatmadı ama o Türk solunun önemli bir dönemecinde üzerine düşeni yaptı. Bu işin siyasi yanı: Erdal İnönü siyaset sahnesine çıkarken asıl mesleği olan bilim adamlığından uzaklaşmak durumunda kaldı ve Amerika’da onunla beraber teorik (kuramsal) fizik çalışanlar Nobel fizik ödülüne doğru yol aldılar. Kendine has siyasî üslubu ile sola zarar verdi diyenler çıksa da bireysel anlamda asıl o Nobel Fizik Ödülü yolunda kendine zarar vermiştir. Ancak kuramsal fizik alanında uluslar arası önemli bir ödül olan Wigner Madalyası 2004 yılında kendisine verilmiştir. Dileriz ki siyaset, bilim dünyasını öğüten bir çark olmaktan kurtulur.
Türk siyasal hareketinde önemli ve dönüştürücü bir yeri olmasına rağmen yaptığı propagandalar ile Türk ulusunu farkında olmadan Amerikan emperyalizminin yörüngesine sokan 1946-50 sonrası Demokrat Parti hareketi hep rahmetli İsmet İnönü’yü hedef almış onu halkın gözünde olumsuz bir adam durumuna sokmak istemiştir. Katıldığımız toplantılardan birinde Sn. Erdal İnönü’ye “Yöre sanatçısı Zaralı Halil rahmetli babanızı öven bir türkü söylüyor” dediğimde, sanki Anadolu insanının bu yönünü anlatırcasına gülümsedi ve kendisine ses kaydını iletmemi rica etti. Ancak bir vefa borcu olarak belirtmek isterim ki İnönü ailesi İngiliz başbakanı Çörçil’i Adana’da ayağına getiren dünyanın önemli bir siyasetçi ve devlet adamını yetiştirdiği gibi oğul Erdal İnönü’yü de dünyanın sayılı bilim adamları arasına göndermiştir. Dileriz ki bizim evlatlarımız arasında da önemli devlet ve bilim adamları çıkarak hem ülkemizi hem bölgemizi geleceğe taşır. Bu yazıda onun hakkında bilinen şeyler dışında birkaç anıya ve genç öğrencilere ilham verecek konulara deyineceğim.
Prof. Erdal İnönü’yü ilk kez üyesi olduğum Türk Bilim Tarihi Kurumu’nun bir toplantısında tanıdım. Televizyonlarda gördüğümüz ifadenin dışında bambaşka bir etkisi ve samimi havası vardı. Daha sonra kurumumuzun şeref üyeliğine seçildi. Başbakan yardımcısı iken de Kavaklıdere’de çalıştığım Türk Dil Kurumu binasının önünden, protokol dışı, Meclis’e doğru yürüyüp giderdi. Prof. Erdal İnönü Türk Bilim Tarihi Kurumu toplantılarımıza ve sempozyumlarımıza katıldığı gibi Bilim Tarihi, Felsefesi ve Sosyolojisi Grubumuzun Çanakkale Assos’ta ki sempozyumlarına da katılır, bilim tarihi ile ilgili bildiri verir ve çağdaş bilimsel konulara ilişkin katkılar sağlardı.
Eşi Sayın Sevinç Hanım’ın da katıldığı yemek sohbetleri yapardı. İnsanımız mütevazılık konusunda çok şey söyler ama gerçek mütevazılık ancak hayatın içindedir. İnönü’nün bu yönünü kaldığımız otelin sabah kahvaltısında çay kuyruğunda bile görmek mümkündü.
6 Haziran 1926’da Ankara’da doğan Prof. İnönü Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik bölümünde okumuş (1947) sonra lisansüstü öğrenim için ABD’ ye gitmiş ve California Teknoloji Enstitüsü’nde yüksek lisans ve doktora yapmış. 1952’de geri dönüp okulunda asistan olmuş. Askerlik görevini yaptıktan sonra doçent olan İnönü araştırmalarda bulunmak üzere 1957 yılında tekrar ABD’ye gitmiş ve sonraki yıllarda (ODTÜ) Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitelerinin Fizik Bölümlerinde öğretim üyesi olarak çalışmış, ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığı, ODTÜ Rektörlüğü gibi görevlerde de bulunmuş. NATO fen komitesinde, UNESCO’da çalıştı. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırmalar Kurumu’nun kuruluşunda ve yapılandırılmasında rol alan Prof. Dr. İnönü, 2004 yılından beri de Sabancı Üniversitesinde çalışıyordu. Milletvekili, bakan ve başbakan yardımcısı olduğunu biliyoruz.
Bilim ve mühendislik alanında, demek gerekir ki fizik, matematiğin dilini konuşurb ve doğa ile insan ilişkisi bu dil aracılığında şekillenir. Bu cümleden olarak atom enerjisinden faydalanmak da insanın en önemli işlerindendir ve matematiğin dilini kullanmak zorundadır. İşte Prof Erdal İnönü’yü bilim adamlığında dünyanın seçkinleri arasına sokan çalışmaları, atom enerjisinden faydalanmak yolundaki emekleri ve bu çerçevede ve genel kuramsal matematik alanındaki başarısıdır. Fizik ile matematik onun hayatında iki kardeştir. “Matematiksel fizik alanında yapmış olduğu çalışmalarla tanınan Erdal İnönü’nün özellikle 1953 yılı makalelerinde öne sürülen ve günümüzde “İnönü-Wigner Kontraksiyonları (büzülmeleri)” olarak iyi bilinen yöntemler, simetrileri inceleyen matematik dalı olan grup teoriye önemli bir katkı olarak görülmekte ve fizikte zengin uygulama alanı bulmaktadır.”
Bu cümleyi anlamak zor, belki bilenlere kenarından kulağından sormak gerek. Ancak gençlerimizin bu tür bilgi birikimi ile ilişki kurarak kendilerini yetiştirmesi ve ilgilerini tüm bilimlerde olduğu gibi bu alanda da geliştireceklerine inanıyorum. Onun bilim adamı olarak bıraktığı bayrağı mutlaka taşımamız gerekiyor. İnönü kuramsal (teorik) fizik dünyasının en prestijli ödüllerinden olan Wigner Madalyasına 2004 yılında layık görülmüştür. Bu ödülü daha önce Türk fizikçi Prof. Feza Gürsey de almıştı. Prof. İnönü ayrıca nötron transport teorisine yapmış olduğu katkılarla da fizik dünyasında tanınmıştır. İnönü’nün çalışma arkadaşı Macar asıllı Amerikalı fizikçi Eugene Paul Wigner (1902-1995) 1963 Nobel Fizik ödülünü almıştır.
Prof. İnönü fizik ve matematiğe olan ilgisi yanında bilim tarihine de gerekli ilgiyi göstermiş Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi biliminin gelişmesi konusunda tarih ve bibliyografya çalışmaları yapmıştır. Bu dönemlerde dünya genelinde ün yapmış Türk bilginlerle ilgilendiği gibi 1933 Üniversite Yasası çerçevesindeki gelişmeleri de incelemiştir. Bilim ve bilim tarihi çevresi onun 2 Kasım 2007 ‘de Houston’da vefatıyla önemli bir üyesini kaybetti. Tanrıdan rahmet diliyoruz. Evlatlarımız onun bilgin ve bilge kişiliğinden alacakları ilhamla gelecek zamanlarda daha da büyük başarılara erişecektir.
www.bilimtarihi.org/kitaplik_ana/kitaplik_biyografi.htm
http://www.bilimtarihi.org/arsiv.htm
http://www.lotuskitap.com/dusunensiyaset/makale.asp?d=a&id=60
Bu yazıyı sitenize ekleyin
Kutudaki kodu web sayfanıza ekleyin.
Bu vasıtayla içerik sitenize eklenecektir.
Görünüm:
İnönü soyadını Türkiye’de duymayan yoktur. Cumhuriyet dönemi Türk siyaset ve savaş tarihi ile yabancılar da bilir. Bu bağlamda...
© 2012 - Gölovalıyız
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
Dün Gelen Ziyaretçi319
Haftalık Ziyaretçi Sayısı127
Aylık Ziyaretçi Sayısı6816
1 Haziran 2009'dan Bu yana223186
